Dynamisch energiecontract en zonnepanelen: is het verstandig?

Zo werkt salderen met een dynamisch contract

Met een dynamisch contract saldeer je in de praktijk per kwartier (of per uur) in plaats van jaarlijks. Of dat ook wettelijk mag, is omstreden (zie de FAQ onderaan). Dat betekent dat de prijs waartegen je teruggeleverde stroom wordt verrekend, exact de marktprijs is op het moment van teruglevering. En die is overdag, wanneer zonnepanelen het meeste opwekken, doorgaans lager dan 's avonds, wanneer je stroom verbruikt.

Stel: de stroomprijs is op het moment dat je zonnepanelen veel opwekken € 0,03, terwijl dat € 0,25 per kWh is op het tijdstip dat je de meeste stroom gebruikt (tussen 17:00 en 20:00 uur). De stroomprijs is wel 8x zo duur geworden.

Dit is een belangrijk principe om te begrijpen: je levert terug op goedkope uren en verbruikt op duurdere uren. Dit ongunstige prijsverschil bestaat bij een dynamisch contract, maar niet bij een vast contract (daar saldeer je jaarlijks tegen een vaste prijs).

Bovendien kunnen dynamische tarieven in het voorjaar en de zomer, precies wanneer zonnepanelen volop produceren, negatief worden. In dat geval kost terugleveren je geld als je deze stroom niet direct zelf verbruikt. Dit komt het vaakst voor tussen april en juli.

In de basis is salderen met een dynamisch energiecontract ongunstiger omdat:

• Er een prijsverschil ontstaat in jouw nadeel tussen de geleverde- en teruggeleverde stroomkosten
• Je vaker stroom teruglevert waarvoor je moet betalen als de stroomprijs negatief is
   

De stroomprijzen variëren per uur en worden bepaald door vraag en aanbod op de energiemarkt.

Zo ontstaat het nadelige prijsverschil

De stroom die je teruglevert in het voorjaar en de zomer, is doorgaans goedkoper dan in de winter. Dit komt omdat er in de warmere maanden minder gas en kolen nodig zijn om stroom te produceren. Ook wordt er juist in die maanden heel veel zonne- en windstroom opgewekt.

Dat leidt tot lagere- en zelfs negatieve dynamische tarieven in de warmere maanden. In de winter, wanneer zonnepanelen minder opleveren en je meer elektriciteit verbruikt, liggen de tarieven juist hoger.

Dit betekent dat de stroom die je in de zomer goedkoop teruglevert, wordt verrekend met de duurder afgenomen stroom in de winter. Hierdoor ontstaat er een prijsverschil in jouw nadeel tussen de gemiddelde prijs van de door jou geleverde elektriciteit en de prijs voor de elektriciteit die aan jou is geleverd.

Wat zegt onderzoek hierover?

De vraag of dynamisch of vast goedkoper is, is niet eenvoudig te beantwoorden. Het antwoord loopt uiteen afhankelijk van de onderzoeksperiode en gebruikte aannames.

Eigen onderzoek van Keuze.nl:
Uit een eigen onderzoek van Keuze.nl over de periode juni 2024 tot en met mei 2025 gebaseerd op meer dan 70.000 prijspunten, blijkt dat alleen huishoudens met zonnepanelen zonder gasaansluiting voordeliger uit zijn met een dynamisch contract. Zij besparen tussen de 6 en 123 euro per jaar.

Voor huishoudens mét gas was een vast contract goedkoper, ook wanneer ze zonnepanelen hebben. Een belangrijk deel van dit verschil is overigens toe te schrijven aan hogere welkomstcashbacks bij vaste contracten, niet aan een structureel tariefvoordeel.

Onderzoek van Roland Berger (in opdracht van Zonneplan):
Een andere uitkomst geeft onafhankelijk onderzoek van adviesbureau Roland Berger (in opdracht van Zonneplan) over vrijwel dezelfde periode: daarin waren dynamische contracten voor alle onderzochte huishoudprofielen voordeliger, met prijsverschillen die opliepen tot 40%.

Het verschil tussen beide onderzoeken zit grotendeels in de methodiek: Roland Berger rekent met een ideaal verbruiksprofiel waarbij huishoudens actief sturen op goedkope uren; Keuze.nl gaat uit van een gemiddeld verbruikspatroon zonder gedragsaanpassing.

De conclusie? De uitkomst hangt sterk af van de onderzoeksperiode, de geldende cashbacks en hoe slim je je verbruik stuurt.

Hoe groot is het effect van slim sturen?

Slim sturen: de wasmachine 's nachts aanzetten, de auto laden wanneer de prijs laag is, de warmtepomp overdag inschakelen om een aantal mogelijkheden te noemen, maakt een reëel verschil. Maar wie dat niet doet, profiteert nauwelijks.

Wat kun je realistisch sturen?

• Elektrische auto: 's nachts of overdag laden (wanneer zonnepanelen produceren én de prijs laag is) is aanzienlijk goedkoper dan laden in de avondpiek tussen 17:00 en 20:00 uur.
• Wasmachine, vaatwasser en droger: op goedkopere uren inplannen bespaart, maar het effect per apparaat is beperkt (enkele tientallen euro's per jaar).
• Warmtepomp: kan overdag of 's nachts draaien; er is meer flexibiliteit dan bij een cv-systeem.

Twee voorbeeldscenario's: tot € 830 verschil per jaar

Wanneer is dynamisch aantrekkelijker?

1. Zonder gasaansluiting

Dit is het profiel waarbij dynamische contracten het meest consistent als voordelig naar voren komen, zowel in het Keuze.nl-onderzoek als in dat van Roland Berger.

2. Met een oost-west opstelling

Zonnepanelen op oost en west wekken meer verspreid over de dag op dan een zuidopstelling. Daardoor is de kans op terugleveren tijdens negatieve prijspieken kleiner, en gebruik je meer stroom direct zelf.

3. Met een thuisbatterij

Met een thuisbatterij kun je opgewekte stroom opslaan en inzetten op duurdere momenten. Dit maximaliseert het voordeel van een dynamisch contract. Maar de investering is nog fors en de terugverdientijd lang. Bedenk je dus goed of je deze investering wil doen.

4. Als je actief stuurt

Een dynamisch contract vraagt betrokkenheid om er echt voordeel uit te halen. Met een P1-monitor of app die uurprijzen toont en slimme apparaten die automatisch op goedkope momenten draaien, is er substantieel voordeel te behalen.

Wordt dynamisch met zonnepanelen gunstiger vanaf 2027?

Ja, de rekensom valt vanaf 2027 structureel gunstiger uit richting dynamisch. 

Tot eind 2026 streep je elke teruggeleverde kWh 1-op-1 weg tegen je verbruik, inclusief energiebelasting en btw. Bij een vast contract reken je dat af tegen je vaste tarief, ook als de marktprijs op dat moment lager ligt. Daar leunt het voordeel van vast voor zonnepaneeleigenaren tot nu toe op.

Vanaf 1 januari 2027 verandert dat, en ontstaat er een groot verschil tussen terugleveren met vast en dynamisch in het voordeel van dynamisch.

Bij 2.000 kWh teruglevering per jaar zien de uiteindelijke opbrengsten er zo uit:

Tussen het minst gunstige vaste en het meest gunstige dynamische contract zit zo'n € 145 verschil per jaar, puur door contractkeuze.

De rekensom kantelt vanaf 2027 dus structureel richting dynamisch. Het blijft daarnaast slim om je opwek zoveel mogelijk direct zelf te gebruiken of op te slaan, want midden op zonnige dagen ligt ook de marktprijs vaak laag.

Conclusie: het hangt af van jouw situatie

Er is geen eenduidig antwoord op de vraag of dynamisch of vast goedkoper is. Verschillende onderzoeken laten verschillende uitkomsten zien, afhankelijk van de periode, het verbruiksprofiel en de meegenomen cashbacks. Wat wel duidelijk is:

• Huishoudens zonder gas profiteren doorgaans meer van een dynamisch contract met zonnepanelen.
• Huishoudens met gas profiteren minder, omdat de dynamische gasprijs in de winter moeilijk te sturen is.
• Slim sturen maakt het grootste verschil: wie zijn verbruik aanpast aan goedkope uren, plukt de vruchten. Wie dat niet doet heeft weinig extra voordeel.
• Vanaf 2027 worden dynamische contracten structureel aantrekkelijker voor zonnepaneeleigenaren door het vervallen van de salderingsregeling.

Wil je weten wat voor jóuw situatie voordeliger is? Gebruik onze energievergelijker met jouw werkelijke verbruikscijfers en vergelijk zowel vaste als dynamische contracten om te zien wat voordeliger is.

Vergelijk dynamische én vaste energiecontracten

Meer over dynamische energie met zonnepanelen