Welke soorten zorgverzekeringen zijn er?
Voor het zorgseizoen 2025/2026 kun je in Nederland 3 soorten basis zorgverzekeringen afsluiten:
- Naturapolis
- Budgetpolis (naturapolis variant)
- Combinatiepolis
De belangrijkste verschillen tussen de soorten zorgverzekeringen:
| Naturapolis | Combinatiepolis | Budgetpolis | |
|---|---|---|---|
| Gemiddelde premie p.m. | € 154,50 | € 172,50 | € 150,07 |
| Vrije zorgkeuze | |||
| Vergoeding niet-gecontracteerde zorg | 60-85% | 75-100% | 60-70% |
Premie op basis van het standaard eigen risico van € 385,-.
Wat onderscheidt de soorten zorgverzekeringen in de basis?
(Geen) vrije zorgkeuze
Bij een polis met (deels) vrije zorgkeuze mag je voor bepaalde zorg kiezen naar welke arts, specialist, ziekenhuis of kliniek je gaat. Je kunt dan ook terecht bij zorgverleners die niet door jouw verzekeraar zijn gecontracteerd - wél kan dat gevolgen hebben voor de vergoeding.
Vergoeding bij niet-gecontracteerde zorg
Kies je een zorgverlener zonder contract met je verzekeraar, dan krijg je de kosten vaak niet volledig vergoed en betaal je zelf een deel. Hoe veel dat is, hangt af van je polis.
Grootte van het zorgnetwerk
Hoe groter het netwerk van zorgverleners dat een contract heeft met de verzekeraar, hoe dichterbij huis je terechtkunt met volledige vergoeding. Verzekeraars zijn wettelijk verplicht voor het hebben van een kwalitatief en goed netwerk, maar de omvang verschilt per polis.
Over de naturapolis
- Beschikbaar in 2026: ✅
- Vrije zorgkeuze: géén
- Vergoeding niet-gecontracteerde zorg: ruim (60–85%)
- Netwerk: groot
- Dienstverlening: deels online
- Premie: gemiddeld € 154,50 (niet het duurste, ook niet het goedkoopst)
De naturapolis is een zorgpolis zonder vrije zorgkeuze. De verzekeraar kiest een groot netwerk van zorgaanbieders met goede kwaliteit en sluit er contracten mee. Zolang je naar een zorgverlener uit dit netwerk gaat krijg je volledige vergoeding van die zorg.
Ga je naar een zorgverlener buiten dit netwerk, dan wordt de zorg maar deels vergoed, meestal 60–85%. Met een naturapolis heb je een ruime dekking, zolang je binnen het grote gecontracteerde netwerk blijft.
Voor wie is een naturapolis het meest geschikt?
De naturapolis past bij je als:
- Je een gemiddelde premie zoekt (niet de goedkoopste, niet de duurste).
- Je geen vrije zorgkeuze nodig hebt en naar gecontracteerde zorg gaat.
- Je 60–85% vergoeding accepteert als je tóch buiten het netwerk terechtkomt.
Over de budgetpolis
- Beschikbaar in 2026: ✅ (laatste jaar)
- Vrije zorgkeuze: géén
- Vergoeding niet-gecontracteerde zorg: laag (60–70%)
- Dienstverlening: vooral digitaal
- Netwerk: kleiner
- Premie: gemiddeld € 150,07
De budgetpolis is een extra voordelige naturapolis met een kleiner en selectief netwerk van kwalitatieve zorgaanbieders. Alleen als je naar deze gecontracteerde zorgverleners gaat, wordt je zorg volledig vergoed.
Kies je toch voor een zorgverlener buiten dit netwerk, dan wordt de zorg maar beperkt vergoed, meestal zo’n 60–70%. Met een budgetpolis betaal je een lage premie, maar lever je in op het aantal zorgaanbieders. Ook regel je bijna alles zelf online.
Voor wie is een budgetpolis het meest geschikt?
De budgetpolis past bij je als:
- Je een zo laag mogelijke premie wil.
- Je alleen gebruikmaakt van gecontracteerde zorg.
- Je 60–70% vergoeding accepteert als je tóch buiten het netwerk terechtkomt.
- Je met een minder uitgebreide service uit de voeten kunt en graag veel digitaal regelt.
De naam 'budgetpolis' verdwijnt vanaf 2026. Naturapolissen met beperkte voorwaarden blijven bestaan. Deze heten voorstaan 'selectieve' - of 'beperkte' naturapolissen.
Over de combinatiepolis
- Beschikbaar in 2026: ✅
- Vrije zorgkeuze: ruim (niet volledig)
- Vergoeding buiten netwerk: hoog (75% - 100%)
- Vergoeding niet-gecontracteerde zorg: afhankelijk van zorgsoort
- Dienstverlening: uitgebreid
- Premie: gemiddeld € 172,50
De combinatiepolis is een zorgpolis die tussen natura en de vroegere restitutiepolis in zit. Voor een deel van de zorg werkt de verzekeraar met gecontracteerde zorgverleners, tegen volledige vergoeding. Voor andere zorgsoorten heb je vrije keuze, met een hoge vergoeding (meestal 70–100%) als je naar een niet-gecontracteerde zorgverlener gaat.
Met een combinatiepolis heb je dus ruimere zorgkeuze dan bij een naturapolis, tegen meestal een hogere premie. Ook bieden veel combinatiepolissen een uitgebreidere dienstverlening met meer contactopties.
Voor wie is een combinatiepolis het meest geschikt?
De combinatiepolis past bij je als:
- Je gerichte keuzevrijheid wilt voor bepaalde zorgsoorten.
- Je bij niet-gecontracteerde zorg een hoge vergoeding wil van 75–100%, afhankelijk van de zorg.
- Je bereid bent meer premie te betalen voor extra zorgkeuze en service.
Collectieve zorgverzekering: soms ook een optie
Een collectieve zorgpolis is een basisverzekering die je via een groep afsluit, bijvoorbeeld via je werkgever, vakbond of vereniging. De groep kiest één specifieke polis waarvoor met de verzekeraar extra afspraken gelden, bijvoorbeeld over zorg die in het collectief veel wordt gebruikt.
Toch ben je daarmee niet automatisch goedkoper uit. De collectiviteitskorting op de basisverzekering is sinds 2023 afgeschaft. Vergelijk een collectieve zorgpolis daarom altijd met individuele zorgverzekeringen, zodat je ziet welke optie de beste prijs, dekking en voorwaarden biedt.
Restitutiepolis (afgeschaft)
- Beschikbaar in 2026: ❌
- Vrije zorgkeuze: volledig
- Vergoeding niet-gecontracteerde zorg: tot 100%
- Netwerk: niet vereist
- Dienstverlening: uitgebreid
De restitutiepolis was tot 2025 een zorgpolis met volledige vrije zorgkeuze en 100% vergoeding van niet-gecontracteerde zorg. Slechts een paar verzekeraars boden deze polis aan en de premie was hoog, omdat er weinig tot geen contractafspraken met zorgverleners waren. Daarom wordt de restitutiepolis sinds 2025 niet meer aangeboden.
Wat lijkt het meest op de restitutiepolis?
De combinatiepolis lijkt hier nu het meest op. Dit type polis biedt als enige nog gedeeltelijk vrije zorgkeuze (voor bepaalde zorg) met een relatief hoge vergoeding tot 100% voor niet-gecontracteerde zorg.
Bronnen:
- Algemeen Nederlands Persbureau (ANP): Budgetpolis stopt in 2026
- Nederlandse Zorg Autoriteit (NZA): geen restitutiepolissen meer in 2025
- Rijksoverheid: soorten zorgpolissen
- Rijksoverheid: geen collectiviteitskorting meer vanaf 2023