De Nederlandse gasbergingen zijn nog altijd zo goed als bijna leeg. Zo leeg, dat het kabinet staatsbedrijf EBN heeft opgedragen om de gasvooraden voldoende aan te vullen vóór komend stookseizoen. Dit klinkt als een oplossing, maar als EBN te vlug bijvult, drijft het de gasprijs (hard) omhoog. En die rekening belandt uiteindelijk bij jou.
Wat is er aan de hand?
Nederland loopt fors achter met het vullen van de gasvoorraden. Op 1 april, de start van het vulseizoen, zaten de Nederlandse gasbergingen voor net iets meer dan 5% vol. Nu, eind mei, is dat opgelopen naar zo'n 15%. Dat klinkt als vooruitgang, maar het Europese gemiddelde ligt rond de 36% en de EU-norm voor 1 mei was al 32%.
De twee grootste Nederlandse bergingen — Norg en Grijpskerk — zijn bovendien overgedragen van GasTerra, dat ophoudt te bestaan, aan staatsbedrijf EBN. Ze moesten daarvoor leeg worden opgeleverd op 1 april. EBN vult Norg nu in opdracht van minister Van Veldhoven weer aan.
De opdracht aan EBN:
- Vóór 1 november moet minimaal 115 terawattuur (TWh) in de Nederlandse opslagen zitten
- Dat is zo'n 80% van de totale opslagcapaciteit
- EBN dient ook een noodvoorraad van zo'n 5 TWh aan te leggen om fysieke tekorten op te vangen
Dat staatsbedrijf EBN bijspringt is overigens niet nieuw: het staatsbedrijf doet dit elk jaar sinds 2022, toen Russisch gas wegviel. Wat dit jaar anders is, is de omvang. De startpositie is historisch laag en de opgave dus een stuk groter.
Het dilemma: vullen drijft de prijs op
Waarom vullen commerciële energiebedrijven niet zelf de voorraad verder bij?
De reden is economisch logisch maar voor de markt een risico: de inkoopprijs voor gas deze zomer ligt momenteel nog steeds hoger dan de winterprijs. Dat betekent dat handelaren verlies zouden maken als ze nu veel gas inkopen en het later doorverkopen. Dus wachten ze af en vullen ze maar mondjesmaat aan.
Belangrijk is bovendien dat EBN voorzichtig moet inkopen, omdat grootschalig inkopen de gasprijs direct omhoog duwt. Dit is een klassiek dilemma:
- Niet vullen: de bergingen blijven te leeg voor komend najaar, met kans op tekorten en flinke prijsstijging als het koud wordt
- Snel vullen: dit jaagt de prijs nu al op door extra vraag te creëren
Energiedeskundigen waarschuwen dat als de prijs nu niet stijgt door extra inkopen, dit in in het najaar gaat gebeuren op het moment dat de markt nog krapper is. De kosten van dit overheidsoptreden, inclusief eventuele verliezen als EBN duur inkoopt en goedkoper verkoopt, worden doorberekend aan Nederlandse gasgebruikers.
Consumenten moeten rekening houden met stijgende gasprijzen richting het najaar, bevestigd ook minister van Veldhoven.
Hoe duur wordt gas in de winter 2026/2027?
De gasprijs op de beurs liggen momenteel rond € 47 per MWh. Bij aanhoudende krapte op de gasmarkt door de oorlog in het Midden-Oosten en het sneller vullen van de gasvoorraad is een schommeling rond € 50 per MWh en hoger realistisch. Een grote daling van de gasprijs wordt niet meer verwacht dit jaar.
Op dit moment is de gemiddeld gasprijs voor consumenten € 1,42 per m3, de ondergrens ligt op 1,33 per m3.
Afhankelijk van hoe hard de beursprijs stijgt door het vullen van de gasvoorraad en de geopolitieke situatie is de geschatte consumentenprijs als volgt:
| TTF-prijs | Geschatte consumentenpijs | Jaarlijkse gaskosten |
|---|---|---|
| € 47/MWh | ~ € 1,37/m³ | ~ € 1.507 |
| € 50/MWh | ~€ 1,41/m³ | ~ € 1.551 |
| € 55/MWh | ~€ 1,47/m³ | ~€ 1.617 |
| € 60/MWh | ~€ 1,53/m³ | ~€ 1.683 |
Jaarkosten op basis van een gasverbruik van 1100m3 per jaar.
Belangrijk om te weten: zo'n 83% van je jaarlijkse gasverbruik zit tussen oktober en maart. In de komende zomermaanden verbruik je nauwelijks gas, alleen voor douchen en koken. Dat betekent dat een hogere prijs nu nog weinig directe pijn doet, maar dat je vóór oktober je contract op orde wilt hebben.
Wat kun je nu het beste doen?
Je hoeft niet nú meteen te handelen, omdat het laagseizoen voor gas is. Maar wachten tot oktober is risicovol nu EBN noodgedwongen gaat bijvullen in de dure zomermaanden en de oorlogssituatie in het Midden-Oosten nog niet ten einde is. Verwacht de komende tijd dus een stijgende gasprijs.
→ Je zit nu in een variabel contract: overweeg dan om vóór de zomer over te stappen naar een vast jaarcontract. Je zet dan de huidige prijs vast en bent beschermd als de prijs deze zomer verder oploopt.
→ Je hebt al een vast contract: dan hoef je nu niks te doen. Check wel wanneer je contract afloopt en zet de gasprijs dan opnieuw tegen het licht.
→ Je hebt een dynamisch contract: dit kan de komende zomermaanden goedkoper uitpakken omdat het financiële risico nu beperkt omdat je weinig gas verbruikt, en mits je hoge stroompieken zoveel mogelijk kunt ontwijken.
Zorg wel dat je vóór oktober weer overstapt naar een vast contract, De winter is vaak niet ideaal om een dynamisch gascontract te hebben omdat je je verbruik niet kunt sturen en wel veel gas verbruikt.
