De Nederlandse gasvoorraad slinkt snel en is eind januari nog maar voor minder dan 28% gevuld. Daarmee dreigt het laagste niveau sinds jaren, mogelijk zelfs lager dan in 2022 (toen 20%), tijdens de gascrisis.
Wat betekent dit voor jouw energierekening? En is het slim om nu actie te ondernemen? Energie-expert Geert Wirken van deze site beantwoordt 5 vragen die nu het meest leven.
1. Waarom is de gasvoorraad nu zo leeg?
“Het komt niet alleen door de koude start van het jaar, de voorraad was aan het begin van de winter al te laag gevuld. Nu het zo koud is en de vraag omhoog schiet, merken we daar extra snel de gevolgen van,” legt Geert uit.
Afgelopen zomer en najaar zijn de Nederlandse gasvoorraden relatief weinig bijgevuld. Europees was afgesproken dat landen hun voorraad op 1 november minimaal 80% gevuld zouden hebben, maar Nederland bleef steken op 74%.
Dat Nederland vaker onder het Europees gemiddelde zit, heeft ook een praktische reden: we kunnen relatief makkelijk gas aanvoeren, onder andere via twee LNG-terminals.
Toch werd er afgelopen zomer minder ingekocht dan normaal, omdat gas toen relatief duur was. Gasopslagen verdienen meestal aan het verschil tussen goedkope zomerprijzen en hogere winterprijzen. Is dat verschil klein, dan loont het minder om veel voorraad op te bouwen.
2. Moeten we ons zorgen maken?
“Je hoeft niet bang te zijn dat we straks helemaal zonder gas zitten,” aldus Geert. In tegenstelling tot 2022 is de LNG-aanvoer stabieler, onder andere vanuit de Verenigde Staten, en wereldwijd is er genoeg LNG beschikbaar.
Toch is het niet volledig zorgeloos. “Als februari en maart nog flink koud worden, moeten we extra gas inkopen om de winter door te komen,” legt Geert uit. “En dat zal waarschijnlijk vooral LNG zijn, wat relatief duur is.”
Kortom: de beschikbaarheid is niet het grootste probleem, maar de prijs kan dat wel worden.
3. Wat gebeurt er als de gasvoorraad te laag raakt?
“We zullen in Nederland niet ineens zonder gas komen te zitten,” vervolgt Geert. Als de voorraden echt te laag dreigen te worden, wordt er extra gas aangevoerd.
De snelste manier om op korte termijn aan extra gas te komen is LNG importeren, omdat dat relatief snel via de terminals kan. De overheid en de EU houden de situatie daarbij scherp in de gaten.
Maar de eerste stap ligt niet meteen bij Den Haag. “In eerste instantie zullen energieleveranciers extra gas moeten inkopen. Pas als het echt nijpend wordt, zal de overheid of Europa ingrijpen als vangnet,” zegt Geert.
4. Wat betekent dit voor de consumenten gasprijs?
“Hoe leger de gasvoorraad, hoe groter de kans dat de gasprijs oploopt," maakt Geert duidelijk. Hoe snel je dat merkt, hangt af van je contract. “Bij een dynamisch contract voel je dit direct, omdat je dagelijks wisselende tarieven betaalt.“Deze week lag dat al tussen de € 1,26 en € 1,28 per m³".
Ook met een variabel contract loop je meer risico. Variabele prijzen volgen meestal kort daarna wat er op de beurs gebeurt. De kans is dus groot dat je bij de volgende tariefwijziging meer gaat betalen. Variabele tarieven schommelen nu al rond de € 1,32 per m³.
Bij nieuwe vaste contracten liggen de tarieven deze maand nog iets lager. Gemiddeld zit je rond € 1,19 per m³ en soms kun je nog rond € 1,15 per m³ vastzetten. "Of dat overigens zo blijft, is onzeker. Vanaf februari zien we mogelijk ook hogere tarieven bij nieuwe vaste contracten," laat Geert weten.
5. Wat kan ik nu het beste doen?
Geert is duidelijk: nu vastzetten kan verstandig zijn als je wil besparen of onrustig wordt van de sterk bewegende gasprijs.
“Als je een verder stijgende gasprijs wilt voorkomen, raad ik aan om de prijs nu vast te zetten. Dat geeft rust en zekerheid.”
Volgens hem zit de grootste winst bij de miljoenen huishoudens met variabele tarieven:
“De grootste winst pak je als je nu overstapt op een vast energiecontract en je tarieven vastzet”. Doe je niks, dan mis je ook een eventuele welkomstbonus en wordt je dubbel geraakt.”
In gesprek met Geert Wirken. Hij volgt al ruim 10 jaar de energiemarkt en -prijzen op de voet, en is een regelmatig geziene gast in de media rondom energie vraagstukken.
